Lẩu quân đội Budae Jjigae có nguồn gốc thế nào? Câu chuyện lịch sử, hương vị và quán ngon

Lẩu quân đội Budae Jjigae ra đời sau Chiến tranh Triều Tiên 1950 đến 1953, trong thời kỳ hậu chiến thiếu thốn, khi người Hàn sống quanh các căn cứ quân đội Mỹ tận dụng đồ hộp dư thừa như Spam, xúc xích và giăm bông rồi nấu chung với kim chi và tương ớt. Tên gọi của món nghĩa đen là "lẩu căn cứ quân đội". Nơi được coi là cái nôi của món này là thành phố Uijeongbu, gần Seoul. Ngày nay budae jjigae là món lẩu cay, đậm đà, ăn chung cả nồi và rất được yêu thích.

[Ảnh: Nồi budae jjigae đỏ sôi sùng sục với xúc xích, Spam, mì và phô mai]

Budae Jjigae có nguồn gốc và ý nghĩa tên gọi thế nào?

Budae Jjigae là món lẩu cay của Hàn Quốc ra đời sau Chiến tranh Triều Tiên, tên gọi ghép từ "budae" nghĩa là đơn vị hay căn cứ quân đội và "jjigae" nghĩa là món hầm. Vì vậy cái tên có thể hiểu là lẩu căn cứ quân đội. Bối cảnh ra đời khá đặc biệt: sau chiến tranh, Hàn Quốc đói kém, thịt và thực phẩm tươi rất khan hiếm, nên đồ hộp và thịt chế biến sẵn được xem là quý giá. Quân đội Mỹ đóng tại Uijeongbu gần Seoul có sẵn đồ ăn riêng như đậu hộp, thịt hộp, Spam, giăm bông và xúc xích, những thứ hoàn toàn mới lạ với người Hàn lúc đó.

Những thực phẩm này đến tay người dân theo nhiều cách, có người mua lại đồ thừa từ căn cứ, có người nhặt nhạnh, có khi qua chợ đen vì luật khi đó cấm dân thường mua đồ Mỹ. Ban đầu món có thể chỉ là kiểu xào đơn giản, từng bị gọi là "ggulgguri-juk" nghĩa là cháo lợn, về sau người ta thêm nước dùng cá cơm, tương ớt gochujang và kim chi để thành món lẩu cay như ngày nay. Đằng sau tô lẩu là một câu chuyện vừa cơ cực vừa thể hiện sự xoay xở của người Hàn thời hậu chiến.

[Ảnh: Ảnh tư liệu khu vực gần căn cứ quân đội Mỹ ở Uijeongbu thời hậu chiến]

Vì sao món này còn được gọi là "Johnson tang" và Uijeongbu liên quan thế nào?

Budae Jjigae còn có biệt danh "Johnson tang", đặt theo Tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson, còn Uijeongbu được xem là cái nôi của món này. Sau khi Tổng thống Johnson thăm Hàn Quốc năm 1966 và được cho là rất thích món lẩu, người ta gọi nó là Jonseun-tang, tức Johnson tang hay canh Johnson. Đáng chú ý, phiên bản Johnson tang ở khu Yongsan của Seoul lại dùng nước dùng xương bò, có giăm bông và xúc xích nhưng không có kim chi hay mì gói, nên khác hẳn budae jjigae kiểu Hàn thông thường.

Về địa danh, Uijeongbu chỉ cách Ga Seoul khoảng 40 phút đi tàu điện, là nơi khai sinh món lẩu và nay có hẳn một con phố với khoảng hai chục quán, nhận diện bằng lá cờ budae jjigae màu cam do thành phố cấp. Thú vị là Uijeongbu từng muốn đổi tên món thành "Uijeongbu-jjigae" để bớt gợi nhắc thời chiến, nhưng phần lớn các quán vẫn giữ tên gốc.

Budae Jjigae có những nguyên liệu gì và mỗi vùng nấu khác nhau ra sao?

Budae Jjigae gồm các loại thịt chế biến sẵn như Spam, giăm bông, xúc xích nấu chung với kim chi, tương ớt, đậu phụ, hành và thường thêm mì gói, phô mai, đậu hộp. Đây là món được dọn trong một nồi lớn để cả bàn cùng ăn, thường có thêm miến, mì ramyeon, chả cá và đậu phụ. Càng đun, vị càng đậm vì nước dùng thấm vị mặn của thịt hộp.

Món này có hai trường phái chính. Kiểu Uijeongbu nấu nước dùng bằng cách ninh thịt nên vị béo và đậm, còn kiểu Songtan cho nhiều giăm bông, xúc xích và thêm lát phô mai nên nước đặc và béo ngậy hơn. Tùy quán mà tỉ lệ nguyên liệu khác nhau, nhưng linh hồn của món luôn là sự pha trộn giữa đồ Mỹ và gia vị Hàn.

Bạn có thể đọc thêm: Ẩm thực Hàn Quốc: Bản đồ những món nhất định phải thử theo vùng cho khách Việt để biết mỗi vùng Hàn Quốc nổi tiếng với món gì.

[Ảnh: Các nguyên liệu budae jjigae gồm Spam, xúc xích, kim chi, đậu phụ và mì gói]

Budae Jjigae có vị như thế nào, người Hà Nội ăn có hợp không?

Budae Jjigae có vị cay, mặn mà và đậm đà, béo nhờ thịt chế biến sẵn và phô mai, cay nồng nhờ tương ớt và kim chi. Đây là món đậm vị và cay hơn nhiều so với gà hầm sâm, nên người quen ăn thanh cần lưu ý. Tin tốt là độ cay điều chỉnh được: nhiều quán cho ớt xanh riêng để khách tự gia giảm độ cay theo ý mình. Một điểm hay là lúc đầu nước lẩu còn nhạt, càng đun với giăm bông và xúc xích thì càng đậm đà, nên người lớn tuổi có thể ăn phần đầu khi vị còn dịu.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, budae jjigae rất hợp khi đi đoàn vì là lẩu ăn chung cả nồi, vừa ấm vừa vui, lại có cơm và mì ăn kèm nên rất no. Khách Hà Nội đi du lịch hàn quốc từ Hà Nội thường đi theo gia đình nhiều thế hệ, nên gọi một nồi to để cả nhà cùng ăn và xin làm bớt cay cho người lớn tuổi là cách hợp lý.

Bạn có thể đọc thêm: Gà hầm sâm Samgyetang có thật sự bổ dưỡng không? Hương vị, mùa ăn và quán nên thử để biết một món Hàn thanh nhẹ, không cay cho người ngại đồ cay.

Một nồi Budae Jjigae ở Hàn Quốc giá bao nhiêu Won?

Một phần Budae Jjigae ở Hàn Quốc thường có giá khoảng 9.000 đến 12.000 Won mỗi người, và được dọn theo nồi để cả bàn cùng ăn. Tại phố budae jjigae ở Uijeongbu, khoảng hai chục quán bán món này với giá phải chăng chừng 10.000 Won mỗi người. Đây vốn là món ăn bình dân, sinh ra từ sự tằn tiện thời khó khăn, nên đến nay vẫn giữ mức giá dễ chịu.

Khi ăn, khách có thể gọi thêm mì ramyeon, phô mai hoặc xúc xích để bỏ vào nồi. Vì là lẩu ăn chung, nhiều quán tính theo số người và thường nhận từ hai phần trở lên. Giá trên là khoảng tham khảo, có thể thay đổi theo quán và theo thời điểm.

Nên ăn Budae Jjigae ở đâu, có cần tới tận Uijeongbu không?

Quán gốc của Budae Jjigae là Odeng Sikdang trên phố budae jjigae ở Uijeongbu, nhưng khách ở Seoul không nhất thiết phải tới tận nơi. Odeng Sikdang được xem là quán budae jjigae đầu tiên của Hàn Quốc, do bà Heo Gi-suk sáng tạo ra món này từ một quầy ăn nhỏ khi một người lính Hàn nhờ bà nấu đồ từ căn cứ Mỹ gần đó. Bà Heo qua đời năm 2014, nhưng quán vẫn đông nghịt khách xếp hàng, nhất là cuối tuần. Dù tên quán nghĩa là "quán chả cá", nó lại nổi tiếng nhờ món lẩu quân đội.

Điểm tiện cho khách Hà Nội là Odeng Sikdang có một chi nhánh hiện đại ngay tại trung tâm thương mại Lotte World Mall ở Seoul, tầng 6, mở cửa từ 10 giờ rưỡi sáng đến 10 giờ tối, nên không cần đi xa tới Uijeongbu vẫn thử được vị gốc. Khách bay thẳng từ sân bay Nội Bài tới Seoul (sân bay Incheon) chỉ khoảng 4 tiếng rưỡi đến 5 tiếng, rất tiện ghép một bữa budae jjigae vào lịch ở Seoul. Nhiều đoàn chọn tour Hàn Quốc 5 ngày 4 đêm từ Hà Nội để hướng dẫn viên tiếng Việt đưa tới đúng quán và sắp xếp lịch hợp lý.

[Ảnh: Phố Budae Jjigae Uijeongbu với biển hiệu và cờ cam đặc trưng]

Ăn Budae Jjigae thế nào cho ngon và hợp cả đoàn?

Để ăn Budae Jjigae ngon nhất, nên để nồi sôi cho ngấm vị rồi mới thả mì, vì mì gói chín rất nhanh và dễ bị nhũn. Mì ramyeon chỉ nên cho vào ở những phút cuối, nếu bỏ sớm cùng các nguyên liệu khác sẽ bị nát. Khi nước đã đậm, ăn kèm một bát cơm trắng để dịu vị và chắc bụng là chuẩn vị nhất.

Món thường đi kèm các món phụ miễn phí như chả cá odeng, kim chi và củ cải muối. Với đoàn đông, gọi một nồi lớn để cùng ăn vừa vui vừa tiết kiệm, đồng thời nhờ quán làm bớt cay nếu có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ. Ai thích có thể nhâm nhi thêm chút rượu Hàn cho ấm bụng vào mùa đông.

Bạn có thể đọc thêm: Rượu Soju Hàn Quốc uống thế nào cho đúng kiểu? Văn hóa uống, món nhắm và lưu ý cho khách Việt để biết cách thưởng thức rượu Hàn đúng điệu.

Nếu bạn muốn đưa cả gia đình đi thưởng thức budae jjigae và ẩm thực Hàn Quốc tận nơi, đi theo đoàn có hướng dẫn viên tiếng Việt sẽ giúp việc ăn uống và đi lại nhẹ nhàng hơn, nhất là với người lớn tuổi. Đội ngũ Tour Hàn Quốc thường sắp lịch để khách vừa tham quan vừa có thời gian khám phá món ngon. Bạn có thể tham khảo các Tour Hàn Quốc từ Hà Nội hoặc liên hệ trực tiếp để được tư vấn lịch trình phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về lẩu quân đội Budae Jjigae

Budae Jjigae có nhất thiết phải có Spam và xúc xích không? Gần như là có. Thịt chế biến sẵn như Spam, giăm bông và xúc xích chính là nguyên liệu làm nên đặc trưng và nguồn gốc của budae jjigae. Nếu bỏ hết các loại này thì món sẽ gần với kim chi jjigae thông thường hơn là lẩu quân đội.

Một nồi Budae Jjigae thường cho mấy người ăn? Budae Jjigae được dọn theo nồi để cả bàn cùng ăn, nhiều quán tính theo đầu người và thường nhận từ hai phần trở lên. Với giá khoảng 10.000 Won mỗi người, một nhóm bốn người gọi bốn phần là vừa đủ no.

Budae Jjigae thường ăn kèm với gì? Món này hợp nhất khi ăn cùng cơm trắng để dịu vị mặn cay, và thả thêm mì ramyeon vào nồi ở cuối bữa. Các quán thường kèm món phụ như kim chi, chả cá và củ cải muối miễn phí.

Trẻ em và người không ăn cay nên ăn Budae Jjigae thế nào? Nên xin quán làm bớt cay và ăn phần đầu khi nước còn dịu, trước khi vị cô lại đậm và cay hơn. Kiểu Songtan có thêm phô mai và ít gắt hơn cũng dễ ăn hơn, tuy nhiên đây là món khá mặn và nhiều thịt chế biến sẵn nên không nên ăn quá nhiều.

Có thể mua gói Budae Jjigae nấu sẵn về làm quà không? Có. Các gói budae jjigae ăn liền hoặc nấu nhanh được bán ở siêu thị và cửa hàng tiện lợi Hàn Quốc, giá chỉ vài nghìn đến hơn mười nghìn Won. Đây là món quà gọn nhẹ, về nhà chỉ cần thêm nước và đun là có một nồi lẩu kiểu Hàn.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Tour Du Lịch Hàn Quốc của TourHanQuoc.vn, đơn vị chuyên tổ chức tour Hàn Quốc từ Hà Nội với 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 6/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Tour Hàn Quốc.